İyonik Bağ ve İyonik Örgü Nedir?

Pozitif yüklü bir iyon (katyon) ile negatif yüklü bir iyon (anyon) arasında zıt yüklerin birbirini çekmesi ile oluşan (elektrostatik) çekim kuvvetine iyonik bağ denir. İyonik bağ elektron alışverişi ile oluşan türler arasında görülür.

NaF iyonik bileşiği, pozitif yüklü Na+ iyonu ile negatif yüklü F– iyonu arasında oluşan elektrostatik çekim kuvveti sayesinde oluşur. CaSO4 iyonik bileşiği ise Ca2+ katyonu ile SO4 2– anyonu arasındaki elektrostatik çekim kuvvetlerinden dolayı oluşur. Zıt yüklü iyonların birbirlerini çekmesi genelde çok sağlam olan iyonik bağın oluşmasını sağlar.

İyonik bileşiklerin formüllerinde gösterilen birimler molekül hâlinde bulunmaz, iyonik örgü yapısında bulunur. NaCl formülü ile gösterilen yemek tuzunda NaCl birimleri yoktur. Na+ ve Cl– iyonları bir örgü oluştururlar. Aşağıdaki şekilde NaCl iyonik katısının örgü yapısı görülmektedir.

NaCI iyonik bileşiğinin iyonik örgü modeli
NaCI iyonik bileşiğinin iyonik örgü modeli

İyonik bileşiklerin erime noktaları genelde çok yüksektir. Sodyum metali (Na), 98°C’ta erirken NaCl bileşiğinin erime noktası 801°C’tur. Magnezyum metalinin (Mg) erime noktası 650°C, MgO bileşiğinin erime noktası ise 2852°C’tur. Bu yüksek erime noktaları iyonik bağın sağlamlığının göstergesidir.

Yemek tuzu suda iyonlaşarak çözündüğü için elektrik akımını iletir.
Yemek tuzu suda iyonlaşarak çözündüğü için elektrik akımını iletir.

İyonik bileşiklerin tamamı oda koşullarında (25°C, 1 atm) katı hâldedir. Bunun için genelde iyonik katılar olarak anılırlar. Dövüldüklerinde parçalanırlar ve genelde sudaki çözünürlükleri yüksektir. İyonik bileşiklerin katıları elektriği iletmezken sıvı hâlleri ve sulu çözeltileri elektriği iletir.

Yorum yapın